مواد مختل کننده عملکرد غدد درون ریز چیست؟

بلاگ, مقالات
خانه > بلاگ >  مواد مختل کننده عملکرد غدد درون ریز چیست؟

 مواد مختل کننده عملکرد غدد درون ریز (Endocrine-Disrupting Chemicals (EDCs)) چیست؟

EDCs  ترکیباتی هستند که با اختلال در عملکرد غدد درون ریز، بر سلامت انسان و حیوانات تأثیر منفی می‌­گذارند. منشأ آنها مصنوعی یا طبیعی است و می­‌تواند از منابع مختلف مانند برخی بطری­‌ها و ظروف پلاستیکی، آستر قوطی­ فلزی کنسروها، مواد شوینده، مواد غذایی، اسباب بازی­ها، مواد آرایشی و سموم دفع آفات وارد بدن شده و مشکلاتی در زمینه رشد، تولید مثل، عملکرد مغز، سیستم ایمنی و غیره ایجاد کند. برخی از مواد شیمیایی EDCs به سرعت در محیط زیست تجزیه می‌شوند و این ویژگی آنها را به طور بالقوه خطرناک و سمی می­‌کند.

آیین نامه (EC) شماره ۱۲۲۳/۲۰۰۹ اتحادیه اروپا (در مورد محصولات آرایشی) که یک چارچوب نظارتی برای حفظ سلامتی انسان می­باشد برای رفع خطرات احتمالی تهدید کننده سلامتی مقرراتی وضع نموده که در بر گیرنده محدودیت و ممنوعیت استفاده از برخی مواد اولیه در محصولات آرایشی است. این قوانین بر اساس کمیته علمی ارزیابی ایمنی مصرف کننده (SCCS) وضع شده‌اند. این کمیته به نگرانی‌های علمی در مورد مواد مختل کننده عملکرد غدد درون ریز موجود در مواد آرایشی و همچنین سایر مواد نگران کننده در این زمینه می­‌پردازد.

 

چگونه در زندگی روزمره از EDCs در هنگام استفاده از شوینده‌­ها، مرطوب­‌کننده­‌ها، محصولات مراقبت از مو و محصولات آرایشی دوری کنیم؟

ما روزانه از محصولات حاوی این ترکیبات بر روی صورت، زیر بغل و حتی در اطراف دهان خود استفاده می­‌کنیم. زندگی امروزی مملو از شامپوها، دئودورانت­‌ها، صابون­ه‌ا، خمیردندان­‌ها، کرم‌­ها، ضدآفتاب­ها و اسکراب­ها است که از همه آنها برای اینکه احساس، ظاهر و بوی خوبی داشته باشیم استفاده می­کنیم.

اما این حس جوانی، زیبایی و سلامتی با انتخاب نادرست محصولات می­‌تواند یک نتیجه خطرناک در پی داشته باشد. چرا که بسیاری از محصولات “سلامتی و زیبایی” مورد استفاده روزانه ما، حاوی مواد شیمیایی مصنوعی – از جمله EDCs – می‌­باشند که مختل کننده عملکرد غدد درون ریز بوده و به شدت برای سلامتی مضرند.

چگونه EDCs از محصولات آرایشی وارد بدن می­‌شود؟

این مواد از طریق پوست جذب می­‌گردند. در واقع، برخی از گروه‌­های مواد شیمیایی که به طور خاص برای کمک به نفوذ محصولات به پوست استفاده می­‌شوند، خود عامل مختل کننده هورمون­ها می­باشند. به ویژه در خانم‌ها که استفاده بیشتری از کرم‌های مرطوب کننده، برنز کننده، آرایشی و غیره می­کنند.

حتی این نگرانی وجود دارد که نوزاد متولد شده در برابر مواد شیمیایی جذب شده توسط مادر آسیب پذیر باشد. البته مردان به همان میزان زنان آسیب پذیرند، به خصوص در برابر مواد شیمیایی مختل کننده هورمون که می­تواند بر کیفیت اسپرم تأثیر بگذارد.

آیا می­‌توانم لوازم آرایشی فاقد EDCs را انتخاب کنم؟

برچسب را بخوانید:

لیست مواد تشکیل دهنده هر محصول را مطالعه کنید و از انتخاب محصولاتی که حاوی تریکلوزان، پارابن، فتالات­‌ها، بنزوفنون می‌باشند اجتناب کنید.

البته حتی طبق قوانین اتحادیه اروپا و FDA نیز نوشتن اسامی همه مواد تشکیل دهنده بر روی لیبل اجباری نیست. به طور مثال عطرها (Fragrances) که تقریباً در بسیاری از محصولات مانند شامپو، کاندیشنر، لوسیون، کاغذ توالت و حتی اسباب بازی کودکان استفاده می‌شوند، می­‌توانند حاوی فتالات­‌ها ­باشند. به منظور اجتناب از این ترکیبات سعی کنید محصولاتی که حاوی اسانسهای سنتزی هستند را انتخاب ننمایید.

 عمدتاً چه ترکیباتی هستند؟ EDCs

  1. بیس فنول Bisphenol A (BPA): برای ساخت پلاستیک­‌های پلی­‌کربنات و رزین‌های اپوکسی استفاده می­‌شود که در بسیاری از محصولات پلاستیکی از جمله ظروف نگهداری مواد غذایی یافت می‌­شود.
  2. دیوکسین­‌ها (Dioxins): در تولید علف کش­ها و پروسه سفید کردن کاغذ استفاده می‌­شوند، همچنین در نتیجه سوزاندن زباله و آتش­‌سوزی در محیط آزاد می‌­شوند.
  3. پرکلرات (Perchlorate): در صنایع هوافضا، اسلحه­‌سازی، صنایع دارویی و حتی در آب آشامیدنی وجود دارد.
  4. Perfluoroalkyl و Polyfluoroalkyl (PFAS): پلی فلوئوروآلکیل (PFAS) در برخی از مواد آرایشی مانند کرم­‌های آرایشی و مرطوب کننده استفاده می­‌شود تا به جذب بهتر آنها کمک کند.

با انتخاب لوازم آرایشی فاقد PFAS ، میزان مواجهه خود را محدود کنید – این مواد در لیست مواد تشکیل دهنده به عنوان ماده شیمیایی با نام “فلورو” یا “PTFE” برچسب گذاری می­‌شوند.

برخی از محصولات دیگر مانند نخ دندان نیز ممکن است حاوی PFAS باشد.

  1. فتالات‌­ها (Phthalates): که برای انعطاف پذیری پلاستیک­‌ها استفاده می‌­شود، و در برخی از بسته‌­بندی مواد غذایی، مواد آرایشی، اسباب بازی­‌های کودکان و تجهیزات پزشکی یافت می­‌شود. فتالات‌ها به دلیل پتانسیل مختل کننده غدد درون ریز، توانایی ایجاد استرس، مشکلات رشد جنینی، اختلالات تولید مثل در حیوانات را دارند. در مورد تماس انسان با فتالات، شواهدی وجود دارد که مواجهه با آنها در زمان بارداری و قبل از تولد، ممکن است اثرات شناختی، ذهنی و رفتاری مانند ضریب هوشی پایین­تر ، سقط جنین و … داشته باشد.
  2. فیتواستروژن­ها (Phytoestrogens): موادی که به طور طبیعی در گیاهان دارای فعالیت هورمونی می­‌باشند. به عنوان مثال در محصولات سویا از جمله توفو یا شیر سویا موجودند.
  3. تریکلوزان (Triclosan):  به عنوان یک عامل ضد باکتری شناخته شده و در خمیر دندان و صابون­ها استفاده می­شود.
  4. پارابن‌­ها (p-hydroxybenzoic acid esters):  گروهی از مواد شیمیایی­‌اند که در برخی از مواد آرایشی، کرم­ها، محصولات مو و ضد به عنوان نگهدارنده استفاده می‌­شوند. برخی از پارابن‌­ها خاصیت برهم زننده هورمون را داشته و با سرطان پستان نیز ارتباط دارند.

 انجمن سرطان پستان انگلستان اطلاعات مفیدی در مورد پارابن­‌ها منتشر نموده است.

 

References:

https://www.niehs.nih.gov/health/topics/agents/cosmetics/index.cfm

Cosmetics and Your Health

Women’s Health

https://www.niehs.nih.gov/health/topics/population/whealth/index.cfm

فهرست